Lubbers’ Jezuïetenstreek

Van het CDA, machtspartij avant la lettre, verwacht je rationaliteit in het politieke spel der formaties. Ik heb daarom de hele nacht wakker gelegen om Lubbers’ draai te kunnen verklaren.

Een oproep tot bezinning in de politiek – Lubbers’ draai zou je kunnen lezen als een verademing, een moment van ontspanning in de opgefokte sfeer rond het Binnenhof en binnen het CDA. Of is het epistel dat gisteren uitlekte de voortzetting van een Jezuïetenstreek, zoals bestuurskundige Jouke de Vries Lubbers’ minderheidskabinet typeerde:

“Ik heb deze verwijzing naar het opportunistische katholieke handelen nog nergens gelezen. De wereld van de Jezuïeten hangt van paradoxen en diepere lagen aan elkaar. Het is de wereld van de politieke Houdini-acts.”

Want een Houdine-act is het: Lubbers lijkt geschrokken van zijn eerste variant en gaat nu met al zijn gewicht aan de handrem hangen. Met alle mogelijke imagoschade voor hem en zijn partij. Het lijkt er op dat de minister van staat van mede-prominenten op zijn flikker heeft gekregen voor die Gouden Greep: het bijzondere meerderheidskabinet.

Want een Gouden Greep was het. Rechtsaf slaan zonder het CDA medeverantwoordelijk te maken voor de grollen en grillen van Wilders en iedereen zijn handen vrij. Wilders kan fulmineren tegen de multicultistaat, de VVD kan bezuinigen en het CDA mag proberen de boel bij elkaar proberen te houden – intern en extern.  Nederland is een land van minderheden en Lubbers kneedde daar een kabinet van. Nu de basis die hij legde daadwerkelijk wordt uitonderhandeld, slaat de schrik prominente CDA’ers om het hart. En de Jezuïet Lubbers.

Tenzij Jouke de Vries gelijk heeft en het bijzondere aan dit meerderheidskabinet-in-wording ligt verscholen in de diepere, politieke sedimentatie waartoe wij, normale stervelingen, geen toegang hebben. De Vries heeft dat gelukkig wel:

[Lubbers] wacht het onderhandelingsresultaat van Opstelten af en zal daarna zijn oordeel geven. Dan is hij weer vrij man. Hij heeft voor zichzelf de ruimte gecreëerd om tijdens het CDA congres tegen te stemmen. Dat zal waarschijnlijk niet gebeuren omdat de opiniepeilingen al ruime steun voor het minderheidskabinet aangeven.

Dat congres heeft Lubbers niet gehaald. Hij spreekt zijn ‘tegen’ al eerder uit. Dat dat zou uitlekken, was waarschijnlijk niet de bedoeling. Maar hoe verklaren we de plotselinge draai van Lubbers dan? De informateur Lubbers heeft zijn werk plichtmatig gedaan, de CDA-politicus Lubbers, schrijft De Vries op zijn blog, was het daar inhoudelijk helemaal niet mee eens. De Jezuïet Lubbers is verscheurd tussen twee rollen die blijkbaar voor de buitenwereld niet te verenigen zijn.

De puinhopen van deze formatie, de chaos binnen het CDA, de misstap van informateur Lubbers die zich formeel niet aan zijn opdracht houdt (onderzoek een kabinet met een werkbare meerderheid) en zijn plotselinge draai nu er zoveel tegenstand komt tegen samenwerking met de PVV: we mogen het van De Vries toeschrijven aan een rolconflict in Lubbers: het is diens loyaliteit jegens de Troon waarui dit gedrochtelijke kabinet-in-wording kwam, het is zijn politieke overtuiging die ons nu opzadelt met een onbegrijpelijke, politieke situatie.

Het is wachten op een Jezuïet die met een streek de boel weer op de rails zet. De Vries zelf wellicht? Hij bewijst in ieder geval toegang te hebben tot de lagen waar het politieke spel wordt gespeeld. Niemand voorspelde eerder dat Lubbers tegen zijn eigen vinding – het bijzondere meerderheidskabinet – zou zijn. De Vries zag dat wel. Zoveel inzicht is nu niet in de blogosphere, maar aan de formatietafel gewenst. <<

Advertenties

2 reacties

  1. Beste Sebastiaan,
    Tijdens de informatie van Lubbers was ik in Kroatie. Zo langzamerhand kom ik tot de volgende “theorie”.
    De zittende machthebbers zullen een uitdager niet snel toelaten. De majesteit en haar adviseurs zullen er alles aan doen om toetreding te voorkomen.
    Lubbers werd door de majesteit gevraagd. Hij had Balkendende verweten met het PVV te lonken en zou als “worldconnector” (kosmopoliet) het de PVV lastig maken. Lubbers werd echter door Rutte,Verhagen en Wilders buiten de deur gezet. Daarom moest hij wel zijn toevlucht zoeken tot de informele strategie. Hij twijfelde over de uitkomst en maakte daarom tijdens het Kamerdebat duidelijk dat hij als CDA lid weer anders kon handelen. Vanaf dat moment voert hij de druk op het CDA op om te breken met de PVV.
    Lijkt mij zeer waarschijnlijk.
    Met vriendelijke groet,
    Jouke.

  2. Ik vind jouw verklaring heel rationeel – jezuïetenstreek veronderstelt dat al. Alsof de uitkomst van Lubbers’ opstelling in het Kamerdebat ook de opzet was in welk teken de onderhandelingen hebben gestaan. Ik vraag me dat af. Vandaar mijn cynische ondertoon over jouw exclusieve toegang tot die diepere politieke sedimentatie.

    Dat iedereen moeite heeft met de PVV, geloof ik, maar doet mijn inziens niet terzake. Het gaat erom wat de onderhandelaars ervan vinden (kijk ook naar de briljante documentaire op de BBC over de formatie in de UK – Five Days That Changed Britain). De buitenwacht (mastodonten van het CDA en zelfs de majesteit) staan buiten spel. Bleek ook deze week, na de bokkensprongen van Rutte. Ze zijn overgeleverd aan de goden …

    En aan die tafel lijkt Verhagen oprecht gecharmeerd van de PVV. Hij offert in een direct treffen met Klink bijna zijn politieke carrière op aan de onderhandelingen voor een rechts kabinet. Rutte kent Wilders door-en-door en Wilders wil macht. Daarin is hij heel open.

    Lubbers’ opstelling in het Kamerdebat kan ook worden gezien als spijt en angst voor isolement binnen zijn partij. Of een verkeerde inschatting. Vergeet niet dat hij eerder een onmogelijke bokkensprong maakte door Eelco Brinkman zo vreselijk te passeren. Lubbers heeft zeker kwaliteiten als staatsman, maar hij heeft ook zijn politiek uitermate zwakke momenten. Daar is geen Jezuïetenstrekerig aan – laat staan kosmopolitisch.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: